تعرض معدن بوکسیت به شاهوار، تهدیدی علیه هویت فرهنگی و طبیعی شاهرود است /
نابودی شاهوار یعنی از دست دادن آب، خاک و میراث فرهنگی منطقه

عملیات معدن بوکسیت خطری جدی برای محیط‌زیست، میراث طبیعی، گردشگری و حتی هویت فرهنگی مردم شاهرود به شمار می‌رود. اعتراض به این فعالیت محدود به فعالان محیط‌زیست نیست، بلکه تمام اقشار مردم علیه تخریب شاهوار یکصدا شده‌اند.

عبدالحسین برنجی در گفت‌وگو با میراث آریا، با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی قله شاهوار گفت: قله ثبت ملی شاهوار برای مردم شاهرود فقط یک قله بلند یا چشم‌انداز طبیعی نیست؛ این کوه بخشی از هویت تاریخی و زیست‌فرهنگی منطقه است. از گذشته تا امروز، شاهوار نقطه اتکای زندگی دامداران، کشاورزان، کوهنوردان، راهنمایان طبیعت‌گردی و حتی روایت‌های فرهنگی و محلی بوده است. هرگونه تعرض به آن، تعرض به بخشی از حافظه جمعی مردم است.

برنجی با اشاره به ویژگی‌های میراثی این قله افزود: در دامنه‌ها و مسیرهای منتهی به شاهوار، گونه‌های گیاهی و جانوری ارزشمند، چشمه‌های طبیعی، پوشش‌های مرتعی کم‌نظیر و حتی عناصر فرهنگی همچون مسیرهای کوچ سنتی وجود دارد. شاهوار یکی از مهم‌ترین نقاط گردشگری طبیعی استان سمنان است و هر سال هزاران نفر برای کوهنوردی، پیمایش طبیعت و گردشگری زمستانی به آن مراجعه می‌کنند.

او گفت: اگر این قله آسیب ببیند، بسیاری از این ظرفیت‌ها از بین می‌رود. ما فقط یک کوه را از دست نمی‌دهیم، بلکه مجموعه‌ای از جاذبه‌های فرهنگی، طبیعی و گردشگری را نابود می‌کنیم. چگونه می‌شود که یک شرکت معدنی، بدون اخذ مجوزهای لازم و قانونی اقدام به تخریب و تصرف عدوانی مساحت ۱۶۵ هزار و ۲۲۰ مترمربع اراضی ملی،  ریشه کنی ۲۴۷ هزار و ۸۳۰ اصله بوته، ۳۳۰۵ گون و ۸۲۶ اصله درختچه زرشک و ۴۱۳ درخت ممنوع القطع اورس و همچنین خاکبرداری ۲۲۵ هزار و ۳۰۰ متر مکعب خاک می‌کند.

مدیر موزه آب شاهرود با بیان اینکه شاهوار نقش مهمی در سامان‌دهی منابع آب منطقه دارد، توضیح داد: شاهوار یک سد طبیعی عظیم است. برف‌های این قله به‌تدریج در بسترهای زیرزمینی نفوذ می‌کند و آبخوان‌های دشت شاهرود را تغذیه می‌کند. برداشت بوکسیت در ارتفاعات و انفجارها و حفاری‌های سنگین باعث برهم خوردن این چرخه حیاتی می‌شود.

برنجی هشدار داد: تغییر مسیر آب‌های زیرزمینی، کاهش سفره‌های آب، فرسایش خاک و تخریب پوشش گیاهی پیامدهای مستقیم فعالیت معدن است. این موضوع در بلندمدت می‌تواند بر کشاورزی، دامداری و حتی کیفیت هوای منطقه تأثیر بگذارد.

او با اشاره به اعتراضات عمومی علیه فعالیت معدن گفت: این‌که مردم علیه این فعالیت ایستاده‌اند، اتفاقی نیست. این اعتراض‌ها فقط از سوی چند فعال محیط‌زیست نیست؛ همه اقشار جامعه از معدن‌کاری در شاهوار ناراضی هستند. در این میان جامعه روحانیت و علما، اساتی دانشگاه، پزشکان، فرهنگیان و... با تعرض و تخریب به این میراث طبیعی به منظور ساخت معدن مخالف هستند.

برنجی توضیح داد: کشاورزان از کاهش احتمالی منابع آب و آلودگی چشمه‌ها نگران‌اند. دامداران می‌گویند تخریب مراتع و مسیرهای کوچ سنتی به چرخه معیشت آنها لطمه می‌زند. کوهنوردان و گروه‌های طبیعت‌گردی هشدار داده‌اند که بسیاری از مسیرهای صعود و گردشگری طبیعی در معرض نابودی قرار دارد. اساتید دانشگاه و متخصصان زمین‌شناسی تأکید کرده‌اند که برداشت بوکسیت در این ارتفاعات به‌لحاظ علمی پرخطر است. انجمن‌های مردم‌نهاد و شهروندان عادی طی تجمع‌ها، نامه‌ها و کارزارهای اجتماعی متعدد، مخالفت جدی خود را ابراز کرده‌اند.

او افزود: در سال‌های اخیر کمتر موضوعی بوده که چنین اجماع مردمی درباره آن شکل گرفته باشد. مردم شاهرود به‌روشنی نشان داده‌اند که اجازه نمی‌دهند میراث طبیعی‌شان مورد تخریب قرار گیرد.

برنجی با تأکید بر اینکه شاهوار سرمایه ملی است نه یک منبع قابل جایگزین گفت: انتظار ما از دستگاه‌های مسئول این است که با بررسی دقیق و مستقل، اجرای عملیات معدن را متوقف کنند. حفظ این قله یعنی حفظ بخشی از آینده محیط‌زیست و معیشت مردم.

او در پایان تأکید کرد: امیدواریم تصمیم‌گیرندگان با نگاه علمی و مسئولانه عمل کنند. شاهوار باید برای نسل‌های آینده باقی بماند، نه آن‌که قربانی استخراج کوتاه‌مدت و غیرضروری شود.

انتهای پیام/

کد خبر 1405021400921
دبیر مریم قربانی‌نیا

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha